Avala: prirodno i kulturno dobro nadomak Beograda

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Avala se nalazi na oko 20 km od samog centra glavnog grada i nisam siguran koliko se prestonica u Evropi može pohvaliti blizinom ovakvog jednog prirodnog i kulturnog dobra. Zato i ne čudi činjenica da je Avala omiljeno izletište svih Beograđana i njihovih gostiju. Avala je 2007. godine zaštićena kao prirodno dobro, odlukom Grada Beograda, a prva zaštita Avale je vezana još za vreme knjaza Miloša. On je 1859. godine naredio da se Avala zagradi kako bi se sprečilo propadanje i uništavanje. Na planini visokoj 511 m, pronađen je mineral koji je po njoj i nazvan – avalit.

Spomenik sovjetskim veteranima

Avalu, osim prirodnih lepota, krasi i nekoliko spomenika. Kada se penjete ka vrhu, sa leve strane ćete u jednom trenutku ugledati spomenik posvećen sovjetskim veteranima. Sovjetski veterani su 1964. godine dolazili na obeležavanje godišnjice oslobođenja Beograda, ali su usled loših vremenskih prilika doživeli avionsku nesreću. Na mestu gde je avion udario u Avalu podignut je spomenik, koji malo i podseća na krilo aviona.

Spomenik neznanom junaku

Nakon završenog Prvog svetskog rata, lokalno stanovništvo je pronašlo veliki broj grobnica, među kojima se našla i grobnica neznanog junaka. Lokalno stanovništvo podiže grobnicu neznanom junaku u znak zahvalnosti i sećanje na hrabrost koju je pokazao tokom rata.

Ivan Meštrović je bio poznati jugoslovenski skulptor i zadužen je bio za podizanje spomenika Pobednik, koji je danas simbol glavnog grada. Naime, Meštrović1932. godine dolazi na ideju da se neznanom junaku podigne reprezentativniji spomenik. Dve godine kasnije počinje izgradnja spomenika i to na mestu gde se nalazio srpski srednjovekovni grad Žrnov. Spomenik je podignut od crnog jablaničkog granita, a gradnja je trajala sve do 1938. godine, kada su mošti neznanog junaka prenete u kriptu. Mošti ostalih junaka su prenete u kosturnicu u okviru Beogradske tvrđave.

Spomenik ima formu mauzoleja, sa mnoštvo stepenika i osam karijatida – po četiri sa leve i četiri sa desne strane. Karijatide na sebi imaju nošnje iz različitih jugoslovenskih krajeva.

Avalski toranj je danas simbol Avale

I verovatno glavna atrakcija planine jeste Avalski toranj, građen u periodu od 1961. do 1965. godine i bio je visok oko 202 m. Međutim, srušen je u NATO bombardovanju 1999. godine. Početak XXI veka su obeležile brojne akcije Obnovimo toranj na Avali, kada su prikupljana novčana sredstva za obnovu tornja. Današnji toranj predstavlja repliku starog tornja, svečano je otvoren 2010. godine i privlači veliki broj posetilaca tokom godine. Jedina razlika je što je nešto viši od prvobitnog, tako da njegova visina iznosi oko 204,65 m. Izgrađen je po savremenim tehničkim i tehnološkim standardima, a turistima su na raspolaganju restoran (na 119. metru) i vidikovac (na 121. metru) odakle se pruža prelep pogled na Beograd i Šumadiju.

Avala

Autor: Aca Matić – Hvala na sjajnoj fotografiji!

Zanimljivosti koje (možda) niste znali

  • Na Avali je rudarstvo bilo veoma razvijeno, dva najpooznatija rudnika su: rudnik olova i srebra Crveni breg i rudnik žive Šuplja stena;
  • Na Avali se nalazi oko 594 biljne vrste, a neke su zaštićene kao prirodne retkosti: zanovet, zelenika, zlatan…
  • Planinu naseljava oko 50 vrsta ptica, a veliki broj njih su selice, jer su tokom zimskih meseci u potrazi za boljim uslovima života;
  • Šume zauzimaju oko 70% površine Avale;
  • Levo od tornja se nalaze ploče sa otiscima šaka svih istaknutih ljudi koji su pomogli izgradnju Avalskog tornja.
Avala

Korisne informacije

Potpuno je jasna situacija kako doći do Avale. Sa autoputa Beograd-Niš se isključujete kod Bubanj Potoka, odakle imate oko 6 km do skretanja za Avalu. Potom počinje uspon, prilično živopisan i lep. Ja se uvek nekoliko puta zaustavim kako bih fotografisao nešto i kako bih jednostavno uživao u pejzažu. Od podnožja, do tornja imate oko 5 km, a zbog brojnih krivina trebaće vam oko 15 minuta da se popnete.

  • Ulaznice se naplaćuju samo za Avalski toranj, i to:
    • Osnovna karta (za odrasle): 300,00 dinara
    • Povlašćena karta (osnovci, srednjoškolci, studenti i penzioneri): 150,00 dinara
    • Posebna karta (deca do 7 godina, osobe sa 100% stepenom invalidnosti i njihovi pratioci, osobe sa posebnim potrebama i njihovi pratioci): 1,00 dinar.
  • Radno vreme tornja je svakog dana od 09h do 18h.
  • Telefon za kontakt: +381 11 3693 251.
  • Web stranica: www.avalskitoranj.rs
  • Parking je besplatan i o tome ne morate voditi računa, možete zastati kod svih spomenika, jer postoji deo gde možete ostaviti automobil
  • Kod Avalskog tornja postoji kafić gde se možete osvežiti.

Čekam vas na instagram profilu za dosta zanimljivih sadržaja, a ostale tekstove možete pročitati na mom blogu.