Pečuj (II deo): evropska prestonica kulture

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

Prošlo je nedelju dana kako sam vam pisao o istoriji Pečuja i Žolnai keramici, koja je ovaj grad uvela na svetsku scenu. U ovom delu ćemo pričati o njegovim trgovima i brojnim znamenitostima koje te trgove krase. Najveće promene grad Pečuj je doživeo 2010. godine kada je proglašen za Evropsku prestinicu kulture.

Pečuj

Parking u Pečuju

Ukoliko u Pečuj ulazite iz pravca Mohača, sa južne strane, brzo ćete doći do TC Arkad. U blizini ovog tržnog centra imate i parking gde možete ostaviti svoj automobil, a zatim krenuti u pešačku turu po Pečuju. Na parkingu postoji automat, gde dobijate karticu kao potvrdu da ste platili usluge korišćenja parkinga. Inače, parking je podeljen u tri zone u Pečuju, plaća se i u centru i malo šire. Naravno da postoje i besplatni parkinzi, ali je verovatnoća mala da ćete pronaći slobodno mesto za vaš automobil. Cena u trećoj zoni je oko 100-150 FT po satu, a kako se približavate centru, cena je veća.

Krenimo u virtuelnu turu…

Trg Košuta Lajoša (Kossuth Lajos ter)

Odmah iza Arkada se nalazi prvi trg koji obavezno morate posetiti. Ovaj trg je posvećen jednoj od najistaknutijih ličnosti Mađarske nacionalne istorije. Istina, Košut Lajoš nije bio priznat za života kao nacionalni heroj. Bio je potpredsednik, kasnije u kratkom periodu i predsednik Baranje (oblasti u kojoj se nalazi Pečuj). To se dešavalo sredinom XIX veka, kada je izbila i čuvena revolucija koja je snažno uzdrmala Habzburšku monarhiju, ali je na kratko i usporila industrijski razvoj ovog prelepog grada. Nakon revolucije, bio je primoran da napusti svoju zemlju. Najpre odlazi u Austriju, a potom u Italiju gde i umire. Tek nakon smrti, Mađari su shvatili koliki je bio njegov napor za slobodu i zbog toga ga proglašavaju za nacionalnog heroja. Sahranjen je u Budimpešti, a u Pečuju su mu čitav trg posvetili u znak zahvalnosti za svoje podvige.

U samom centru trga se nalazi i spomenik Košutu Lajošu, a odmah iza spomenika se nalazi nekadašnja zgrada Gradske kuće koja je tu bila smeštena, nakon što čitava administracija premeštena iz prvobitne gradske kuće koja se nalazi na Sečenji trgu.

Pečuj

Sinagoga

Desno od spomenika se nalazi Sinagoga, koju jevreji podižu tokom XVIII veka. Nakon što su se Mađari izborili za samostalnost zarekli su se da na prostoru Pečuja neće živeti ni jedan narod koji nije Mađarskog porekla. Jevrejska zajednica je uspela da obezbedi parče zemlje na kojoj podiže Sinagogu i ističe da je ovo kuća za sve ljude, bez obzira na njihovu veru i nacionalnost. U sinagogi se nalazi i Crna knjiga u kojoj su ispisana imena jevreja koji su živeli u Pečuju, a pored mnogih je ispisan i način na koji su izgubili živote.

Sinagoga

Pored nekadašnje gradske kuće skrećemo desno i ovom veoma zanimljivom ulicom nastavljamo pravo do Sečenji trga. Pre dolaska do samog trga, sa desne strane se nalazi suvenirnica gde možete kupiti suvenire izrađene od Žolnai keramike.

Sečenji trg (Széchenyi tér)

Drugi i najomiljeniji trg među turistima jeste Sečenji trg. Ovde se nalazi mnoštvo značajnih građevina i spomenika. Prva od njih je crkva Milosrdne braće, koja i nije crkva u pravom smislu te reči, već je više humanitarni centar. Na zidovima nema fresaka, već se u crkvi nalazi samo manji ikonostas. Građevina je podignuta u stilu neorenesanse u XIX veku. Razlog izgradnje je bio veoma jednostavan i human. Naime, prema nekim podacima, u Pečuju postoji mnogo beskućnika koji nemaju osnovne životne namirnice. Ideju za podizanje crkve dao je Johan Georg Krautsak, istaknut i bogat čovek tog perioda. Država je takođe učestvovala u izgradnji crkve, ali je postavila jedan uslov: da se u blizini nalazi i apoteka u kojoj će beskućnici dobijati lekove besplatno. Svako ko dođe u Pečuj može postati milosrdni brat, tako što će obići crkvu i ostaviti prilog.

Crkva Milosrdne braće

Odmah ispred crkve Milosrdne braće se nalazi Žolnai fontana sa početka XX veka.

Gradska kuća

Dalje dolazimo do današnje Gradske kuće koja potiče sa kraja XVIII veka. Tokom XIX veka u njoj je bila smeštena Gradska kuća, ali je početkom XX veka premeštena na trg Košuta Lajoša. Razlog za premeštanje je neverovatan! Lanac restorana brze hrane McDonald’s u XX veku dolazi u Pečuj i dobija prostorije na raspolaganje i tu otvara svoj restoran. Kako je 2010. godine Pecuj proglašen za Evropsku prestonicu kulture i počeo da privlači veliki broj posetilaca, lokalno stanovništvo se pobunilo i zahtevalo je da McDonald’s pronađe drugu lokaciju, a da se Gradska uprava vrati gde joj je mesto. Konačno, i to se dogodilo 2017. godine.

Pečuj

Kraljeva ulica

Pored gradske kuće se nalazi najpoznatija ulica u Pečuju – Kiraly Utca (Kraljeva ulica). Ovo je prva pešačka zona u Pečuju, a nekada je bila ulica kojom je prolazio tramvaj. Pretpostavlja se da je prvi tramvaj prošao upravo tom ulicom. Kada je 2010. godine Pečuj proglašen za Evropski grad kulture, mnoge ulice su pretvorene u pešačke zone. To je slučaj bio i sa Sečenji trgom. Danas se u Kraljevoj ulici nalazi mnoštvo restorana gde možete pojesti nešto od tradicionalne mađarske kuhinje. U sredini Kraljeve ulice se nalazi i zgrada Narodnog pozorišta koja je osnovana u prvim godinama XX veka.

Zgrada pozorišta

Spomenici Sečenji trga

Nastavljamo dalje i dolazimo do spomenika Sibinjanin Janka (Janjoš Hunjadi) koji je bio jedna od istaknutijih ličnosti mađarske istorije. Nedaleko od njega, nalazi se spomenik Stradalima od kuge. Tokom XVII kuga je harala Evropom, a kako bi se sprečilo širenje te bolesti, bilo je potrebno rešiti se leševa žrtava koji su stradali od kuge. Oni su se spaljivali najčešče na prostranim trgovima. Sam spomenik se pravi po određenim “pravilima“, tako da se svuda u Evropi jasno prepoznaje. Ima formu stuba, sa strane se nalaze ljudske figure koje predstavljaju žrtve, a na samom vrhu se postavljalo nešto što privlači Božju pažnju. Na ovom spomeniku se nalazi golub, koji je u svetu prepoznat kao simbol mira.

Sečenji trg

Kasim Pašina Džamija

Na samom vrhu Sečenji trga, na najvišoj tački nalazi se Kasim Pašina džamija. U Srbiji je tokom turskog ropstva čest slučaj bio da se crkve pretvaraju u džamije. Međutim, ovde je situacija bila obrnuta. Ova džamija je, zapravo, rimokatolička crkva, iako na prvi pogled podseća na objekta islamske arhitekture. Džamija je u XVI veku podignuta na temeljima hrišćanske crkve. Pretpostavlja se da su turci po dolasku u ove krajeve srušili crkvu i na njenim temeljima podigli džamiju. Kada se Mađarsko stanovništvo izborilo za samostalnost, odlučili su da džamiju pretvore u rimokatoličku crkvu bez rušenja. Zbog toga ona danas ima izgled džamije. Ulaz u crkvu se naplaćuje, a nakon 2017. godine se odvija dvojna služba – i za hrićanske i za muslimanske vernike.

Kod džamije skrećemo levo i dalje idemo ka Dom Trgu, poslednjem mestu naše virtuelne ture. Na samom putu do trga, videćete mnoštvo katanaca koji su zakačeni za ogradu. Mnogi turisti misle da su ovo takozvani ljubavni katanci, gde mladi parovi dolaze da zaključaju svoju ljubav. Međutim, lokalni vodiči pričaju drugu priču. Preko puta ograde gde se nalazi najveći broj katanaca, nalazi se zgrada Rektorata. Na tom mestu se nekada nalazila vojna kasarna. Kada bi vojnici kretali kući ili su kasarnu napuštali iz bilo kog drugog razloga, praznili bi svoj ormarić sa stvarima, a katanac stavljali na ogradu kako ga ne bi negde izgubili. Tako je nastala tradicija, koja je dosta drugačija od one na koju smo navikli kada vidimo mnoštvo katanaca na jednom mestu.

Kasim pašina džamija

Dom trg (Dóm tér)

Današnji trg je nekada bio dvorište iza južne kapije. Na prostranom trgu danas dominira katedrala Svetog Petra i Pavla izgrađena još u XI veku. Tokom vremena je pretrpela veće promene, a najznačajnija restauracija je bila za vreme Turske vladavine, kada je ravni krov katedrale zamenjen kosim krovom, kakav i danas ima. Na južnom delu trga stoji statua Ignjaca Sepešija. Otkrivena je 1981. godine i to je bio prvi javni spomenik u Pečuju. Tvorac statue je vajar Đerđ Zala. Poslednja restauracija je urađena u XX veku. Na katedrali posebnu pažnju privlače 4 tornja, a u jendom od njih se nalazi zvono teško 6 tona. Kada bi to zvono zvonio duže od desetak sekundi, popucala bi stakla na okolnim zgradama. To je treće najveće zvono na svetu.

Pečuj

Ukoliko vam se dopada ovaj tekst, možete pročitati i ostale na mom blogu. Za još zanimljivih informacija, posetite moj instagram profil.